LWEO

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 1

Is de mens rationeel?

Inhoudsopgave hoofdstuk 1
1.1 Hoe rationeel ben jij?
1.2 Geschiedenis van de psychologie in de economie
1.3 Gedragseconomie
1.4 Zelftest

Rationeel of subjectief
Mensen handelen zeker niet altijd rationeel maar veeleer subjectief. Subjectief betekent dat mensen zijn begrensd in geheugen, kennisverwerking, rekenkundige capaciteiten, wilskracht en informatieverwerking. Desondanks bleef de rationele mens het uitgangspunt van de meeste economische theorieën.
Ook Pareto ziet de mens als een rationeel iemand die onbelemmerd ingewikkelde afwegingen maakt en nooit systematische fouten vertoont: de homo economicus.
Gedragseconomie
Het realistischer maken van de economie door er psychologische invloeden in te verwerken, leidde tot wat we nu gedragseconomie noemen. Mensen beseffen dat zij beperkt zijn in hun rationaliteit. Dit lossen ze op door simpele oplossingen te bedenken om met die beperking om te gaan. Een veel voorkomende oplossing is dat mensen kiezen voor de keuze die ze de vorige keer ook gemaakt hebben of die de meeste mensen maken. Zij kiezen dan voor datgene wat hen het meest vertrouwd voorkomt. Maar dit leidt vaak tot systematische fouten, omdat mensen allemaal hetzelfde doen. Omdat mensen allemaal dezelfde soort fouten maken of vereenvoudigingen aanbrengen bij het maken van (economische) keuzes, ontstaan er systematisch irrationele uitkomsten. Deze uitkomsten zijn voorspelbaar. Het is niet zo dat enkele personen in de fout gaan bij de economische keuzes die ze maken. Mensen maken allemaal dezelfde fouten.
Links
Kiezen doe je zo: verstand en gevoel: ntr, 2’11”
Optische illusies: hoe-je-brein-je-voor-de-gek-houdt: website.
Does this Optical Illusion Fool You? Amazing Checker Shadow Illusion by Edward H. Adelson! Filmpje YouTube (1min53)

Kernbegrippen hoofdstuk 1
volledige rationaliteit – ultimatumspel – begrensde rationaliteit – objectief – subjectief – homo economicus – rationeel handelende mensen – gedragseconomie – systematische verschillen – systematische fouten.

Begrippenlijst

Begrippenlijst hoofdstuk 1

begrensde rationaliteit
Beslissingen moeten nemen op basis van de beperkte beschikbaarheid van informatie en de beperkte tijd om tot een besluit te komen.
gedragseconomie
Een stroming binnen de economie die door middel van psychologische invloeden poogt om de economische wetenschap realistischer te maken.
homo economicus
Het omschrijven van mensen als rationele actoren die te allen tijde op basis van rationaliteit economische beslissingen nemen.
objectief
Gebaseerd op feiten en niet op meningen.
onzichtbare hand
Markten bereiken vanzelf een evenwicht doordat vraag en aanbod zich aan elkaar aanpassen. rationeel handelende mensen
Mensen die keuzes maken op basis van volledige informatie, begrijpen wat ze het liefste willen en weten wat de gevolgen van de keuzes zijn.
subjectief
Met persoonlijk oordeel.
systematische fouten
Consistent irrationele beslissingen nemen.
systematische verschillen
Mensen maken allemaal dezelfde systematische fouten.
ultimatumspel
Economisch spel ontworpen om onderzoek te doen naar de verdeling van een geldbedrag tussen twee personen.
volledige rationaliteit
Handelen op basis van feiten met kennis van oorzaak en gevolg.