LWEO

Hoofdstuk 6

Hoofdstuk 6

Markt of Overheid

Inhoudsopgave hoofdstuk 6
6.1 Concurrentie om het spoor
6.2 Een nieuwe rol voor de overheid
6.3 Marktwerking
6.4 Het principaal-agent model
6.5 Transfer
6.6 Zelftest

Principaal-agentrelatie
De principaal is de opdrachtgever (werkgever) en de opdrachtnemer (werknemer) is de agent. Omdat de agent bij het uitvoeren van zijn taak niet alleen denkt aan het belang van de baas, maar ook aan zijn eigen belang, is er een principaal-agentprobleem.

Privatiseren
Privatiseren is het afstoten van overheidstaken naar het particulier bedrijfsleven. Bij privatiseren gaat de eigendom van het bedrijf over van de overheid naar de private sector. De gedachte hierachter is dat door privatisering de concurrentie toeneemt en dat de concurrentie zal leiden tot lagere prijzen, betere diensten, meer efficiëntie en meer innovatie.

Een nieuwe rol voor de overheid
Welvaartseconomen gaan ervan uit dat marktwerking leidt tot de meest efficiënte aanwending of allocatie van de productiefactoren en daarom tot de grootste welvaart. De boodschap van deze economen is duidelijk: meer productie via de markt en minder via de overheid. Overheden moeten zich in deze opvatting beperken tot hun kerntaken: het garanderen van eigendomsrechten, zorgen voor orde en veiligheid. Daarnaast dient de overheid de verschillende vormen van marktfalen aan te pakken.

Links
Principaal-agentrelatie: youtube 4 min (Engels gesproken).
Leerdoelen hoofdstuk 6
• Motieven noemen voor nationalisering
• Motieven noemen voor privatisering
• Uitleggen op welke manieren de overheid de marktwerking stimuleert.
• Verklaren waarom er een onderscheid wordt gemaakt tussen maken en uitvoeren van beleid.
• Een relatie tussen een opdrachtgever en een uitvoerder met de principaal-agenttheorie analyseren.
• Aantonen dat de principaal-agentrelatie invloed heeft op de toedeling van het ondernemersrisico.
• De noodzaak verklaren van toezicht en inspecties door de overheid.
Kernbegrippen hoofdstuk 6
Principaal-agentrelatie – principaal – agent – nationalisatie – privatisering – concessie.

Begrippenlijst

Begrippenlijst hoofdstuk 6

agent
De uitvoerder van de opdrachten.
concessie
Alleenrecht voor een bedrijf om gedurende een aantal jaren een product op de markt te brengen.
nationalisatie
Eigendom van een bedrijf gaat over van de private sector naar de overheid.
principaal
De opdrachtgever.
principaal agentrelatie
Relatie opdrachtgever – opdrachtnemer (bijvoorbeeld werkgever – werknemer).
privatisering
Eigendom van een bedrijf gaat over van de overheid naar de private sector.

Extra Oefenopgaven

Dit hoofdstuk heeft enkele extra oefenopgaven. Deze kun je als Word-document downloaden door HIER te klikken.