LWEO

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 1

Schaarste en Ruil

Schaarste
Om in hun behoeften te voorzien hebben mensen middelen nodig. De behoeften van mensen zijn oneindig maar de middelen zijn beperkt. De spanning tussen oneindige behoeften en beperkte middelen noemen we schaarste. Schaarste is een relatief begrip. Een product is schaars als er middelen (geld of tijd) opgeofferd moeten worden om het te maken. Vrije goederen zijn goederen die niet schaars zijn, er zijn geen offers nodig om ze te verkrijgen (lucht).
De middelen waarover de mensen beschikken zijn alternatief aanwendbaar. Goederen zijn stoffelijk en diensten zijn onstoffelijk.
Ruil
Arbeidsdeling is het opdelen van het arbeidsproces in afzonderlijke taken. Dit leidt tot specialisatie en een stijging van de arbeidsproductiviteit. Tegelijkertijd leidt dit tot ruil (bakker ? smid).
Directe ruil is ruil van goederen tegen goederen ook wel ruil in natura genaamd. Bij indirecte ruil (goederen ? geld) fungeert een algemeen begeerd goed ( = geld) als ruilmiddel. Geld is ruilmiddel omdat het algemeen begeerd wordt, makkelijk te vervoeren is, makkelijk te bewaren en makkelijk op te splitsen is in kleinere eenheden.
Alle kosten die gemaakt worden om een ruil te realiseren noemen we transactiekosten.
Geld is naast ruilmiddel ook rekenmiddel en spaarmiddel.

Marktsector Niet-marktsector
Formele economie = wit
= geregistreerd
Bedrijfsleven Overheid en non-profitsector
Informele economie = niet-
geregistreerd
Zwarte circuit Grijze circuit

Links:
Schaarste en kiezen (15 min) NTR

Begrippenlijst

Begrippenlijst hoofdstuk 1

alternatief aanwendbaar
De middelen (producten, geld of tijd) kunnen voor verschillende zaken gebruikt worden.
arbeidsdeling
Het splitsen van het productieproces in onderdelen waardoor de arbeidsproductiviteit kan worden vergroot. Mensen specialiseren zich door zich toe te leggen op één activiteit.
directe ruil (ruil in natura)
Ruil waarbij goederen zonder tussenkomst van geld rechtstreeks geruild worden tegen goederen.
indirecte ruil
Goederen worden geruild tegen geld.
rekenmiddel
Functie van geld: de waarde van verschillende goederen kan met elkaar vergeleken worden..
ruilmiddel
Functie van geld: je kunt ermee betalen.
schaarste
De beschikbare middelen zijn onvoldoende om alle menselijke behoeften te bevredigen, waardoor er altijd een keuze moet worden gemaakt uit verschillende mogelijkheden. Een product is schaars als er een offer of inspanning moet worden geleverd om het product te maken.
spaarmiddel
Functie van geld: je kunt het bewaren.
transactiekosten
Alle kosten die samenhangen met het tot stand komen en afwikkelen van een ruil.
vrije goederen
Goederen waar geen schaarse middelen voor worden opgeofferd.

Extra Oefenopgaven

Dit hoofdstuk heeft enkele extra oefenopgaven. Deze kun je als Word-document downloaden door HIER te klikken.