LWEO

Hoofdstuk 4

Hoofdstuk 4

Werkloosheid, wat doen we eraan?

Als de gehele beroepsbevolking aan het werk is, spreken we van volledige werkgelegenheid. Het nationaal inkomen kan dan berekend worden door het aantal arbeiders (beroepsbevolking) te vermenigvuldigen met de arbeidsproductiviteit. De arbeidsproductiviteit is gelijk aan de gemiddelde productie per werknemer. Het inkomen bij volledige werkgelegenheid duiden we aan met Yf (Y full employment). Of Yf tot stand komt, hangt niet alleen af van de totale bestedingen, maar ook van de beschikbare productiecapaciteit.
Structurele werkloosheid
Als de productiecapaciteit onvoldoende is om alle mensen aan het werk te krijgen is er sprake van structurele werkloosheid. Deze werkloosheid is niet op te lossen door de effectieve vraag te verhogen. Bij bestedingsevenwicht is er sprake van inkomensevenwicht en een volledige benutting van de productiecapaciteit. In die situatie is er geen conjuncturele werkloosheid, maar kan er wel structurele werkloosheid bestaan.
Bestrijden van conjuncturele werkloosheid
Conjuncturele werkloosheid kan opgelost worden door:
– de autonome bestedingen te laten toenemen;
– het verhogen van de marginale consumptiequote.
Uit het algemeen model kan de multiplier afgeleid worden.

C = cY + Co Co = de autonome consumptie
I = Io Io = de autonome investeringen
EV = C + I c = marginale consumptiequote
Y = EV
   1    1
Y =  ___ (co + Io) De factor  ____  is de multiplier
 1 − c  1 − c

De verandering van het nationaal inkomen is gelijk aan de waarde van de multiplier maal de verandering van de autonome bestedingen: Δ Y = multiplier × Δ(Co + Io). Door de autonome bestedingen te vergroten (stijging overheidsbestedingen bijvoorbeeld) stijgt het nationaal inkomen.
Ook een hogere consumptiequote leidt tot een hoger nationaal inkomen. Hoe groter de consumptiequote hoe groter de multiplier en hoe sterker de groei van het nationaal inkomen.
Oplossen structurele werkloosheid
Als de productiecapaciteit niet toereikend is om iedereen aan werk te helpen, is arbeidsduurverkorting een mogelijkheid om de structurele werkloosheid op te heffen. Als iedereen op jaarbasis minder uren werkt, kunnen meer mensen ingezet worden om dezelfde productie te behalen.
Links
Modellen en werkloosheid: video 7 minuten.

Leerdoelen hoofdstuk 4
Leerlingen kunnen:
• de arbeidsproductiviteit berekenen.
• factoren noemen waardoor de arbeidsproductiviteit verandert.
• uit een model zonder overheid en zonder buitenland berekenen hoeveel werklozen er zijn en die splitsen in conjuncturele en structurele werkloosheid.
• het verband tussen de werkgelegenheid en het nationaal inkomen grafisch weergeven.
• de multiplier berekenen.
• met behulp van de multiplier berekenen hoeveel het nationaal inkomen verandert door een verandering van de autonome bestedingen.
• uitleggen dat het evenwichtsinkomen kan toenemen door een hogere marginale consumptiequote.
• uitleggen dat structurele werkloosheid opgelost kan worden door arbeidsduurverkorting.

Begrippenlijst

Begrippenlijst hoofdstuk 4

arbeidsproductiviteit
De productie per persoon per tijdseenheid (bijvoorbeeld per uur of per arbeidsjaar).
bestedingsevenwicht
De totale bestedingen zijn gelijk aan de productiecapaciteit.
structurele werkloosheid
Werkloosheid die ontstaat door blijvende veranderingen in de economie zoals het vervangen van arbeid door machines, verplaatsing van productie naar lagelonenlanden, verslechtering van de internationale concurrentiepositie en door te hoge lonen.
Yf (lees: Y full employment).
Het nationaal inkomen bij volledige werkgelegenheid. De waarde van het nationaal inkomen waarbij de gehele beroepsbevolking aan het werk is.