LWEO

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 2

Samenwerken in Europa

Inhoudsopgave hoofdstuk 2
2.1 Vuile lucht
2.2 Voordelen van samenwerken
2.3 Transfer
2.4 Zelftest
Leerdoelen hoofdstuk 2

Samenwerking tussen landen bevordert de internationale handel en is noodzakelijk om milieuproblemen aan te kunnen pakken.
Gevangendilemma
In onderstaande resultatenmatrix staan de effecten van het wel of niet voeren van milieubeleid voor België en Nederland.

Nederland
Wel milieubeleid Geen milieubeleid
België Wel milieubeleid 4,4 -2,6
Geen milieubeleid 6,-2 0,0

Als Nederland wel milieubeleid voert en België niet (6,-2) dan profiteert België van het milieubeleid dat Nederland voert. België is in dat geval een meelifter. Het profiteert van de positieve externe effecten maar doet daar zelf niets voor.
Als beide landen rationeel handelen, kiezen zij voor geen milieubeleid: dat is de dominante strategie. De meest gewenste uitkomst is dat beide landen wel milieubeleid voeren. Dit kan alleen tot stand komen door collectieve dwang.
Links
Geschiedenis van de EU: tekenfilmpje van de SP (15 minuten)
De monetaire Unie: filmpje van Teleac (15 minuten).
De geschiedenis van de Europese Unie: video 10 min.
Europees volkslied: video 3 min.
Gevangenen dilemma: videoclip uit de film Nash.
Duopolie experiment: het gevangenendilemma (speel mee en ontdek de strategie van de tegenstander): website.
De Europese Commissie: site met veel informatie over tal van Europese onderwerpen.
De supportersclub van de EU: website.
De Europese Centrale Bank (ECB): website.
Leerdoelen hoofdstuk 2
Leerlingen kunnen
• aantonen dat meeliftersgedrag mogelijk is en met voorbeelden uitleggen waarom meeliftersgedrag een vorm is van een extern effect.
• uitleggen wanneer zich een gevangenendilemma voordoet en dit met een berekening aantonen.
• voorspellen wat de uitkomst is van een gevangenendilemma.
• uitleggen hoe in een gevangenendilemma individuele of collectieve belangen worden geschaad.
• positieve en/of negatieve externe effecten beschrijven.
• het nut van collectieve dwang (sociale normen en contracten) verduidelijken.

Kernbegrippen hoofdstuk 2
Collectieve dwang – gevangenendilemma.

Begrippenlijst

Begrippenlijst hoofdstuk 2

collectieve dwang
Druk die wordt uitgeoefend om te zorgen dat iedereen zich aan een regel houdt. Dit kan door vastgelegde regels (wetten) die met sancties (strafmaatregelen) worden gehandhaafd, maar ook met ongeschreven regels, sociale normen.
dominante strategie
De strategie die het meest oplevert, ongeacht de strategie van de ander.
gevangenendilemma
Een situatie bekend uit de speltheorie waarbij twee partijen voor de keus staan samen te werken of niet.

Extra Oefenopgaven

Dit hoofdstuk heeft enkele extra oefenopgaven. Deze kun je als Word-document downloaden door HIER te klikken.