LWEO

Hoofdstuk 5

Hoofdstuk 5

Geldschepping en geldvernietiging

Balans primabank per 1-2-2010 (bedragen in miljoenen euro’s)
bezittingen vermogen
kas 80 rekening-couranttegoeden 400
tegoed bij DNB 10 spaartegoeden 410
debiteuren 500 eigen vermogen 150
vreemde valuta 110
aandelen 120
gebouwen 140
totaal 960 totaal 960

Girale kredietverlening ontstaat doordat een bank een krediet verleent aan een persoon/bedrijf en dit bijschrijft op zijn rekening-courant bij die bank. Hierdoor neemt de maatschappelijke geldhoeveelheid en de post debiteuren met hetzelfde bedrag toe. Het dekkingspercentage van de bank neemt hierdoor af. Omdat bij girale kredietverlening beide partijen een verplichting op zich nemen (de bank om geld bij te schrijven op de rekening en de geldlener om het geld terug te betalen) spreekt men van wederzijdse schuldaanvaarding. Girale kredietverlening leidt tot een toename van de maatschappelijke geldhoeveelheid, er is sprake van geldschepping.Van chartale kredietverlening is sprake indien de kredietnemer (geldlener) chartaal geld leent.Door chartale kredietverlening neemt de kas van de bank af gelijk aan het bedrag waarmee de post debiteuren toeneemt. Het liquiditeitspercentage daalt nu in sterkere mate dan bij girale kredietverlening. Ook bij chartale kredietverlening is er sprake van geldschepping. Bij het aflossen van het krediet (lening) is er sprake van geldvernietiging.

Links
Geldschepping door banken: schooltv 3 minuten 19′.
Geld komt uit het niets: Ad Broere video 14 min 23′.

Leerdoelen hoofdstuk 5
Leerlingen kunnen:
• de posten op de balans van een bank toelichten.
• toelichten hoe banken geld kunnen scheppen.
• met behulp van het dekkingspercentage berekenen hoeveel giraal of chartaal geld een bank nog mag scheppen.
• toelichten welke relatie er bestaat tussen de veranderingen van betalingsgewoonten en de vereiste liquiditeit van een bank.

Begrippenlijst

Begrippenlijst hoofdstuk 5

chartale kredietverlening
De bank leent chartaal geld uit, afkomstig uit de kas.
geldschepping
Vergroting van de maatschappelijke geldhoeveelheid, bijvoorbeeld door girale kredietverlening of door uitgifte van nieuwe munten en bankbiljetten door de centrale bank.
geldvernietiging
Verkleining van de maatschappelijk geldhoeveelheid, bijvoorbeeld als geld voor een bepaalde periode wordt vastgezet op een spaarrekening.
girale geldschepping
Zie wederzijdse schuldaanvaarding
rekening-couranttegoeden
Tegoeden bij een bank die direct opvraagbaar zijn. Het is giraal geld in handen van het publiek.
wederzijdse schuldaanvaarding
Een girale lening waarbij de bank geld stort op de rekening van de cliënt, die dat geld in de toekomst weer moet terugbetalen. Beide partijen hebben een verplichting.