LWEO

hoofdstuk 1

hoofdstuk 1

School of baantje?

Keuze maken
Het maken van de juiste keuze is niet altijd makkelijk en de gevolgen van een keuze worden vaak beïnvloed door anderen. Als je samen aan een werkstuk werkt, kun je beslissen veel of weinig moeite te doen. Als jij beslist om hard te werken voor een hoog cijfer, weet je niet of je partner dezelfde inspanning levert. Er wordt één cijfer gegeven, voor allebei hetzelfde. Het gevaar is dat je partner tevreden is met een 6 en zich dus nauwelijks zal inspannen en jou al het werk laat doen. Hij gedraagt zich als een meelifter of free rider.

Soms komt er geen samenwerking tot stand omdat de partners elkaar niet vertrouwen en bang zijn dat de ander zijn belofte niet houdt. Die situatie is een voorbeeld van het gevangenendilemma of prisoner’s dilemma. Het gevangenendilemma is afkomstig uit de speltheorie. De speltheorie bestudeert het nemen van beslissingen waarbij de uitkomst afhangt van wat anderen doen. Samenwerking moet afdwingbaar zijn, anders werkt het niet. Pas als er een bindende afspraak is, zal er samenwerking ontstaan.

links
Split or Steal (video 4 min.)
Prisoner’s Dilemma (video 1 min.)

begrippenlijst

Begrippenlijst hoofdstuk 1

bindende afspraak
Een afspraak waar je (juridisch) niet van af kunt/niet onderuit kunt.
budgetlijn
Een lijn die verschillende combinaties van twee dingen aangeeft die gekozen kunnen worden bij een bepaald budget (bijvoorbeeld vrije uren of werken).
dominante strategie
De strategie die het meest oplevert, ongeacht de strategie van de ander.
free rider
(= meelifter) Iemand die profiteert van de inspanningen van een ander.
gevangenendilemma
(= prisoner’s dilemma) Een situatie bekend uit de speltheorie waarbij twee partijen voor de keus staan samen te werken of niet, waarbij samenwerken meer oplevert dan niet samenwerken.
levensloop
Verschillende fasen in het leven van een persoon: kinderfase, ouderfase en grootouderfase.
meelifter
(= free rider) Iemand die profiteert van de inspanningen van een ander.
prisoner’s dilemma
(= gevangenendilemma) Een situatie bekend uit de speltheorie waarbij twee partijen voor de keus staan samen te werken of niet, waarbij samenwerken meer oplevert dan niet samenwerken.

extra oefenopgaven

Extra oefenopgaven hfd 1 en 2 (Word)