LWEO

hoofdstuk 2

hoofdstuk 2

Van volledige mededinging naar monopolie

Een monopolist is alleenheerser op een markt omdat hij de enige aanbieder is. Daarom kan hij in theorie zelf bepalen welke prijs hij vraagt voor zijn product. Toch is de macht van een monopolist beperkt. Als de monopolist de prijs te hoog vaststelt, zien sommige consumenten af van aankoop, waardoor de afzet van de monopolist terugloopt. De betalingsbereidheid van de consument is af te leiden uit de collectieve vraaglijn, dat is de vraaglijn van alle consumenten samen. De collectieve vraaglijn is tevens de prijsafzetlijn van de monopolist want hij geeft weer hoeveel de monopolist verkoopt bij verschillende prijzen.

Een bedrijf kan met behulp van de gemiddelde opbrengst (GO = P) en het aantal te verkopen producten de totale opbrengst (TO) berekenen (TO = GO × q). De marginale opbrengst (MO) geeft aan welke invloed een verandering van de afzet met één product heeft op de omzet van het bedrijf.

Als een monopolist verschillende prijzen in rekening brengt aan verschillende groepen consumenten voor hetzelfde product dan is er sprake van prijsdiscriminatie.

Bij privatisering wordt productie van de overheid overgeheveld naar de marktsector. Door de werking van de markt kan er, door onderlinge concurrentie, voor consumenten een betere prijs-kwaliteitverhouding ontstaan.

links
Hoezo samen delen (video 15 min.)
Break-evenpunt (video 8 min.)
Afromen van consumentensurplus (video 7 min.)
Duits bierkartel (www.nu.nl)

begrippenlijst

Begrippenlijst hoofdstuk 2

betalingsbereidheid
Het maximale bedrag dat een consument voor een product wil betalen.
break-evenafzet
De afzet waarbij de totale opbrengst gelijk is aan de totale kosten: er wordt geen winst gemaakt.
collectieve vraaglijn
Lijn die het verband weergeeft tussen de prijs en de door consumenten gevraagde hoeveelheid van een product. Bij een monopolist is deze lijn tevens de prijsafzetlijn.
gemiddelde opbrengst
De opbrengst per product. De gemiddelde opbrengst is gelijk aan de totale opbrengst gedeeld door het aantal verkochte goederen of diensten. Als alle consumenten dezelfde prijs betalen voor een product is de gemiddelde opbrengst gelijk aan de prijs.
innoveren
Vernieuwen van producten en/of productieprocessen.
marginale kosten
De extra kosten als de productie met één product wordt uitgebreid.
marginale opbrengst
De extra opbrengst als de productie (en afzet) met één product wordt uitgebreid.
monopolist
De enige aanbieder op een markt.
prijsafzetlijn
Deze lijn geeft weer hoeveel er verkocht wordt bij verschillende prijzen.
prijsdiscriminatie
Producenten vragen verschillende prijzen vragen aan verschillende groepen consumenten voor hetzelfde product. Dit kan alleen als de deelmarkten strikt gescheiden zijn.
privatiseren
Productie van de overheid wordt overgeheveld naar de marktsector. De overheid stoot taken af waardoor deze in particuliere handen komen.
procesinnovatie
Het vernieuwen van het productieproces.
productinnovatie
Het invoeren van nieuwe of vernieuwde producten.
totale opbrengst (= omzet)
De waarde van de verkochte producten. Is te berekenen door: verkoopprijs × afzet.

extra oefenopgaven

Extra oefenopgaven (Word)