LWEO

Hoofdstuk 7

Hoofdstuk 7

Ondernemen: aansprakelijkheid en financiering

Inhoudsopgave hoofdstuk 7
7.1 Rechtspersoon en aansprakelijkheid
7.1.1 Eenmanszaak en vennootschap onder firma.
7.1.2 Besloten vennootschap en naamloze vennootschap
7.2 Hoe komen bedrijven aan hun geld?
7.3 Internetopdrachten
7.4 Transfer
7.5 Zelftest
Leerdoelen hoofdstuk 7

Rechtsvormen
De vier belangrijkste rechtsvormen voor bedrijven zijn de eenmanszaak, de vennootschap onder firma (vof), de besloten vennootschap (bv) en de naamloze vennootschap (nv).
Eenmanszaak en vennootschap onder firma
De eenmanszaak en de vennootschap onder firma (vof) zijn organisaties zonder rechtspersoon. Het zijn natuurlijke personen die tegelijkertijd eigenaar zijn en de leiding hebben in het bedrijf. Bij een eenmanszaak is er sprake van een eigenaar, bij een vennootschap onder firma zijn het twee of meer eigenaren. De eigenaar/eigenaren zijn persoonlijk aansprakelijk voor de schulden van het bedrijf. Het persoonlijk aansprakelijk zijn voor de schulden van het bedrijf betekent dat de schuldeisers hun vorderingen op de eigenaar kunnen opeisen door beslag te laten leggen op de privébezittingen van de eigenaar. Een ander nadeel is dat het voortbestaan van de onderneming in gevaar komt bij ziekte en/of overlijden van de eigenaar of een van de eigenaren (vof).
De winst bij een eenmanszaak of vennootschap onder firma is inkomen voor de eigenaar en valt onder de inkomstenbelasting.
Besloten vennootschap en naamloze vennootschap
Bij de besloten vennootschap (bv) en de naamloze vennootschap (nv) is er een scheiding tussen de leiding en de personen die eigenaar zijn. De bv en nv zijn rechtspersonen, dat wil zeggen dat zij juridisch zelfstandig zijn. Je kunt bijvoorbeeld het bedrijf afzonderlijk voor de rechter slepen, zonder dat je de eigenaren aanklaagt. De eigenaren zijn niet met hun privévermogen aansprakelijk voor de schulden. De aandeelhouders zijn de eigenaren van een bv of nv. Een aandeel is een eigendomsbewijs van een bedrijf. Over de winst die een bedrijf maakt, betaalt het vennootschapsbelasting. Als aandeelhouder ontvang je een deel van de winst: het dividend. ). Als het bedrijf failliet gaat, zijn de aandeelhouders alleen het ingelegde bedrag kwijt, meer niet.
Bij een bv staan de aandelen op naam. Meestal is een bv in handen van een of enkele directeurengrootaandeelhouders. Als aandeelhouders zijn zij de eigenaren van de bv, maar zij hebben als directeur ook de dagelijkse leiding van het bedrijf. De aandelen van een bv zijn niet vrij verhandelbaar.
Bij een nv staan de aandelen niet op naam (vandaar naamloze vennootschap) en zijn ze vrij verhandelbaar.  Een keer per jaar komt de aandeelhoudersvergadering bijeen. Elke aandeelhouder heeft stemrecht. Ieder aandeel betekent een stem. De aandeelhouders worden vertegenwoordigd door de Raad van Commissarissen die de Raad van Bestuur (de directie) van het bedrijf controleert. De directie voert de dagelijkse leiding van het bedrijf. De directeuren zijn werknemers van het bedrijf.

Hoe komen bedrijven aan hun geld?
Op de eerste plaats is dat eigen geld dat ze in de zaak stoppen, we noemen dat eigen vermogen. Hiernaast kan geld geleend worden bij banken of andere personen, we noemen dit vreemd vermogen. Vreemd vermogen moet terugbetaald worden (aflossen) en over vreemd vermogen of schulden moet rente betaald worden. Hoe hoger het risico van een lening, hoe hoger de rente.
Soms eist de geldgever (kredietverlener) een onderpand. Een voorbeeld van een lening met onderpand is een hypothecaire lening.

Links
Ondernemingsvormen: videofilm 20 min.
Rechtsvormen: videofilm van de Kamer van Koophandel (4 min).
Jaap’ s lessen over ondernemen: filmpje van de belastingen (11 minuten)

Leerdoelen hoofdstuk 7
Leerlingen kunnen:
• de keuze omtrent het aantrekken van eigen en vreemd vermogen van een onderneming (eenmanszaak, vennootschap onder firma, besloten vennootschap, naamloze vennootschap) toelichten.
• voorbeelden geven van onderpand en uitleggen waarom onderpand het risico voor de kredietgever kan verminderen.
• verklaren dat de te kiezen bedrijfsvorm (wel of niet persoonlijk aansprakelijk) invloed heeft op het ondernemingsrisico.

Kernbegrippen hoofdstuk 7
Naamloze vennootschap (nv) – zelfstandigen – eenmanszaak – vennootschap onder firma (vof) – vereniging – rechtsvorm – ondernemingsvorm – besloten vennootschap (bv) – zelfstandige zonder personeel (zzp’er) – persoonlijk aansprakelijk – hoofdelijk aansprakelijk – rechtspersoon – aandeelhouder – dividend – aandelen op naam – vrij verhandelbaar – aandeelhoudersvergadering – raad van commissarissen – raad van bestuur (directie) – eigen vermogen – vreemd vermogen – hypotheeklening.

Begrippenlijst

Begrippenlijst hoofdstuk 7

aandeelhouder
Iemand die aandelen (eigendomsbewijzen) bezit van een bedrijf en dus voor het deel van zijn aandeel mede-eigenaar is.
aandeelhoudersvergadering
Jaarlijkse vergadering van aandeelhouders. Elke aandeelhouder heeft stemrecht op basis van het aantal aandelen.
aandelen op naam
De bewijzen van eigendom (aandelen) van een bv staan op naam. Het is bekend (het staat in een register) wie de aandeelhouders zijn.
besloten vennootschap
Ondernemingsvorm waarbij er een scheiding is tussen de leiding en de personen die eigenaar zijn. De eigenaren (aandeelhouders) zijn niet met hun privévermogen aansprakelijk. Bij een bv staan de aandelen op naam.
dividend
Winstuitkering aan aandeelhouders van een nv of een bv.
eenmanszaak
Ondernemingsvorm waarbij er maar één eigenaar is. Deze is persoonlijk aansprakelijk voor eventuele schulden. De eigenaar moet zelf zorgen voor het startvermogen.
eigen vermogen
Het door de eigenaren ingebrachte geld.
hoofdelijke aansprakelijkheid
Iedere betrokkene kan afzonderlijk worden aangesproken voor de totale schuld.
hypotheek lening
Lening bij een bank met het huis en of grond als onderpand.
naamloze vennootschap
Ondernemingsvorm waarbij er een scheiding is tussen de leiding en de personen die eigenaar zijn. De eigenaren (aandeelhouders) zijn niet met hun privévermogen aansprakelijk. Bij een nv staan de aandelen niet op naam.
ondernemingsvorm
(= rechtsvorm) De juridische vorm waarin de organisatie of het bedrijf gegoten is. ?
persoonlijke aansprakelijkheid
Bij schulden wordt niet alleen het zakelijk bezit gebruikt om deze schulden af te lossen, maar desnoods ook privébezit.
rechtspersoon
Juridische onafhankelijke eenheid met eigen rechten en verplichtingen, los van de eigenaar/eigenaren.
vennootschap onder firma
Ondernemingsvorm waarbij er meerdere eigenaren van een bedrijf zijn. De eigenaren zijn met hun privévermogen aansprakelijk voor de schulden. De winst wordt verdeeld over de eigenaren.
vreemd vermogen
Het door schuldeisers ingebrachte geld.
vrij verhandelbaar
Je mag verkopen aan wie je maar wilt.
zelfstandige
Iemand die een eigen onderneming heeft en dus niet in dienst is van een werkgever.
zelfstandige zonder personeel
Een eenmanszaak zonder werknemers.

Extra Oefenopgaven

Dit hoofdstuk heeft enkele extra oefenopgaven. Deze kun je als Word-document downloaden door HIER te klikken.