LWEO

ongelijkheid hoofdstuk 3

hoofdstuk 3

Oorzaken en gevolgen van (toenemende) ongelijkheid

Inkomensverschillen hebben te maken met:
• Verschillen in productiviteit. Een hogere productiviteit leidt vaak tot een hoger inkomen. Hogere productiviteit is onder meer afhankelijk van scholing en talent.
• Vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. Als er relatief veel vraag op de arbeidsmarkt naar mensen met een bepaald beroep is, zal dat loon stijgen. Wanneer er relatief veel aanbod is, zal het loon dalen.
• Verantwoordelijkheid. Iemand met meer verantwoordelijkheid, een directeur bijvoorbeeld, zal meer verdienen dan een ondergeschikte.
• Risico en zwaarte van het werk.
• Sommige beroepsgroepen hebben meer macht en invloed op hun loon. Medisch specialisten hebben meer te zeggen bij loononderhandelingen dan schoonmakers.
• De technologische ontwikkelingen. Arbeiders die vervangen worden door machines gaan naar laag betaalde banen in de dienstensector (pizzakoerier bijvoorbeeld). Aan de bovenkant van de arbeidsmarkt speelt dit probleem minder.
• Globalisering en open grenzen. Bijvoorbeeld doordat Oost-Europese arbeiders zich aanbieden voor een lage beloning op de Nederlandse arbeidsmarkt ontstaat er een neerwaartse druk op de beloningen van laagopgeleide werkers.
• Vermogensverschillen. Iemand met veel huizen of spaargeld ontvangt meer huur en rente als inkomen.
• Flexibilisering van de arbeidsmarkt. Toenemende flexibilisering gaat vaak gepaard met grotere beloningsverschillen en soepelere ontslag- en aannameregelingen.
• De invloed van de overheid. Een grote invloed van de overheid uit zich vaak in een minimumloon en progressieve belastingen. Deze zaken verkleinen de ongelijkheid.
Als we verschillen bekijken tussen landen spelen ook productiviteits- en scholingsverschillen een rol. In verband hiermee worden soms ook cultuurverschillen genoemd, bijvoorbeeld de mate van corruptie en het functioneren van de rechtstaat.

links
Waarom is het bruto binnenlands product gelijk aan het bruto binnenlands inkomen (video 8 min.)
Toegevoegde waarde en nationaal product en nationaal inkomen (video 8 min.)
Bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking (www.europanu.nl)
De categoriale inkomensverdeling (video 9 min.)
Geluk belangrijker dan groeicijfers (video 3 min.)
De toegevoegde waarde (video 6 min.)
Armoede in Nederland (video 15 min.)

Begrippenlijst