LWEO

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 1

Werken of vrije tijd?

Inhoudsopgave hoofdstuk 1
1.1 Meedoen of niet?
1.2 Waar kies je voor?
1.3 Transfer
1.4 Zelftest

p/a-ratio
Door deeltijdarbeid is er een verschil tussen de werkgelegenheid/werkloosheid uitgedrukt in personen en de werkgelegenheid/werkloosheid uitgedrukt in arbeidsjaren (= voltijdbanen). De werkgelegenheid in arbeidsjaren wordt het arbeidsvolume genoemd. De p/a-ratio is een graadmeter voor deeltijdarbeid.

  aantal personen met een deeltijdbaan of volledige baan
p/a-ratio = —————————————————————————-
                  totaal aantal arbeidsjaren

Participatiegraad
De participatiegraad (deelnemingsgraad of deelnemingspercentage) geeft aan hoeveel procent van de bevolking van 15 tot 65 jaar (= de potentiële beroepsbevolking) werkt of wil werken en wordt als volgt berekend:

        beroepsbevolking
participatiegraad = —————————————–
   potentiële beroepsbevolking

De beroepsbevolking bestaat uit werkende (zelfstandigen en werknemers) en werkelozen.
Budgetlijn
Een budgetlijn geeft de verschillende combinaties van twee bestedingsmogelijkheden bij een bepaald budget. In onderstaande grafiek wordt dit toegepast op inkomen en vrije tijd. Om drie uur minder per dag te werken moet je € 60 opofferen. De opofferingskosten van 1 uur meer vrije tijd zijn dus € 20. Er ontstaat hierbij een keuzeprobleem. Meer vrije tijd betekent minder werken en minder werken betekent minder inkomen. Niet alleen inkomen draagt bij aan de welvaart, ook vrije tijd draagt daaraan bij.

Links
Extra uitleg budgetlijn
Budgetlijn: videoclip

Leerdoelen hoofdstuk 1
• Verklaren dat mensen kiezen tussen werk en vrije tijd bij hun streven naar welvaart
• Het gevolg van deze keuze voor het inkomen uitleggen.
• Het verschil verklaren tussen het meten in arbeidsjaren en in personen.
• De p/a-ratio berekenen.
• Verschillen in statistieken aflezen over keuzes voor minder of meer werken, korter of langer werken.
• Een budgetlijn over de keuze tussen inkomen en vrije tijd interpreteren.
• Een vergelijking van vrije tijd en inkomen met een budgetlijn tekenen in een grafiek.
• De opofferingskosten van vrije tijd berekenen.
• Verklaren waarom in Nederland veel in deeltijdarbeid wordt gewerkt.
• De participatiegraad berekenen.
Kernbegrippen hoofdstuk 1
Welvaart – deeltijdwerk – arbeidsvolume – arbeidsjaar – p/a-ratio – potentiële beroepsbevolking – beroepsbevolking – participatiegraad – deelnemingspercentage – niet-beroepsbevolking – werkzame beroepsbevolking – werkloze beroepsbevolking – zelfstandigen – werknemers – budgetlijn – opofferingskosten.

Begrippenlijst

Begrippenlijst hoofdstuk 1

arbeidsjaar
Het aantal uren dat iemand met een volledige baan en een normaal arbeidscontract in een jaar werkt.
arbeidsvolume
De werkgelegenheid omgerekend in hele arbeidsjaren.
beroepsbevolking
Alle personen tussen de 15 en 65 jaar die betaald werk kunnen en willen verrichten voor 12 of meer uur per week en daarvoor op korte termijn beschikbaar zijn. Bestaat uit de mensen in loondienst, de zelfstandigen en de geregistreerde werklozen.
budgetlijn
Een budgetlijn geeft verschillende combinaties van twee producten of voorzieningen aan bij een bepaald budget (bijvoorbeeld vrije uren of werken).
deelnemingspercentage
(= participatiegraad) Het percentage dat aangeeft hoeveel procent van de bevolking van 15 tot 65 werkt of wil werken.
deeltijdwerk 
Een baan die kleiner is dan een volledige werkweek, maar wel een vast aantal uren per week. Andere benaming voor parttimebaan.
niet-beroepsbevolking
Alle personen van 15 tot 65 jaar die niet willen of kunnen werken (bijvoorbeeld huismensen, arbeidsongeschikten en studenten).
opofferingskosten
De opbrengsten van het op één na beste alternatief.
p/a-ratio
De verhouding personen/arbeidsjaren.
participatiegraad
(= deelnemingspercentage) Het percentage dat aangeeft hoeveel procent van de bevolking van 15 tot 65 werkt of wil werken.
potentiële beroepsbevolking
(= beroepsgeschikte bevolking) De totale bevolking in de leeftijd van 15 tot 65 jaar.
welvaart
De mate waarin de behoeften met de beschikbare middelen kunnen worden bevredigd.

Extra Oefenopgaven

Dit hoofdstuk heeft enkele extra oefenopgaven. Deze kun je als Word-document downloaden door HIER te klikken.