LWEO

Hoofdstuk 2

Hoofdstuk 2

Moet de arbeidsparticipatie omhoog?

Inhoudsopgave hoofdstuk 2
2.1 Zijn er te weinig kinderen?
2.2 De i/a-ratio
2.3 Groeien of herverdelen
2.4 Transfer
2.5 Zelftest
i/a-ratio

 aantal inactieven
i/a-ratio = ————————-  x 100
  aantal actieven

De i/a-ratio is een graadmeter voor de betaalbaarheid van de uitkeringen, de kosten van de vergrijzing, maar ook de concurrentiepositie van een land. Hoe hoger de i/a-ratio, hoe hoger de sociale premies, hoe hoger de loonkosten, hoe hoger de productiekosten en de prijs van de producten.
Hoe de vergrijzing betalen?
Het verhogen van de sociale premies/belastingen of het verlagen van de uitkeringen zijn maatregelen die niet erg aantrekkelijk zijn. Andere oplossingen zijn:
– het vergroten van de productie per werkende. Dit kan door per werkende meer uren te werken of door een hogere arbeidsproductiviteit per werkende.
– het verlagen van de i/a-ratio. Dit door het verhogen van de participatiegraad (meer mensen aan het werk) of het verlagen van het aantal inactieven door het verhogen van pensioenleeftijd of strenge eisen stellen aan uitkeringen.

Links:
Vergrijzing (YouTube: 3:41)
Arbeidsproductiviteit: videofilmpje (8 minuten)

Leerdoelen hoofdstuk 2
• Het verschil uitleggen tussen AOW en bedrijfspensioen.
• De i/a-ratio berekenen.
• Uitleggen welke gevolgen een verandering van de i/a-ratio heeft voor de belastingen en de premies en voor de hoogte van de uitkeringen.
• Uitleggen hoe een stijging van de arbeidsproductiviteit en verhoging van de arbeidsparticipatie de gevolgen van een stijging van de i/a ratio kunnen opvangen.
• Uitleggen door welke maatregelen de participatiegraad kan toenemen.
• Redenen noemen hoe de arbeidsproductiviteit kan stijgen en deze redenen toelichten.

Kernbegrippen hoofdstuk 2
Pensioen – AOW – vergrijzing – zorgkosten – inactieven – actieven – i/a-ratio – netto inkomen – nationaal product – nationaal inkomen – arbeidsproductiviteit – technische ontwikkeling – specialisatie – arbeidsverdeling.

Begrippenlijst

Begrippenlijst hoofdstuk 2

actieven
Mensen die een betaalde baan hebben of op een andere manier zelf voor inkomen zorgen, in aantal omgerekend naar volledige banen (arbeidsjaren).
AOW  
Algemene OuderdomsWet. Een volksverzekering die Nederlanders een uitkering verschaft vanaf 65 jaar.
arbeidsdeling
(= arbeidsverdeling) Het splitsen van het productieproces in kleinere onderdelen waardoor de arbeidsproductiviteit kan worden vergroot.
arbeidsproductiviteit   
De productie per persoon per tijdseenheid (bijvoorbeeld uur of arbeidsjaar).
i/a-ratio
Verhouding tussen inactieven (mensen met een uitkering) en actieven (werkenden).
inactieven
Alle mensen met een uitkering, in aantal omgerekend naar volledige uitkeringen.
nationaal inkomen
Inkomens van alle mensen in een land bij elkaar opgeteld in een bepaalde periode.
nationaal product
De productie van alle mensen in een land bij elkaar opgeteld in een bepaalde periode.
netto inkomen
Het loon na aftrek van belastingen en sociale premies.
pensioen
Een uitkering die wordt ontvangen vanwege het verlies aan inkomen wegens het bereiken van de pensioenleeftijd (meestal 65 jaar), het definitief arbeidsongeschikt verklaard worden of het overlijden van de kostwinner. De uitkering is alleen voor mensen die zelf rechten hebben opgebouwd (premies hebben betaald).
specialisatie
Toeleggen op één activiteit.
technische ontwikkeling
De komst van steeds betere en nieuwere machines, computers en andere hulpmiddelen, waardoor de arbeidsproductiviteit kan stijgen.
vergrijzing
Een steeds groter deel van de bevolking wordt 65+’er.
zorgkosten
Medische kosten, kosten van verpleeghuizen, thuiszorg en dergelijke.
werkloze beroepsbevolking
Personen van 15 tot en met 64 jaar, zonder werkkring, die tenminste 12 uur per week willen werken, direct beschikbaar zijn en die activiteiten ontplooien om werk voor tenminste 12 uur per week te vinden.
werknemer
Iemand die in loondienst werkzaam is.
werkzame beroepsbevolking
Zelfstandigen en werknemers.
zelfstandige
Iemand die een eigen onderneming heeft en dus niet in dienst is van een werkgever.

Extra Oefenopgaven

Dit hoofdstuk heeft enkele extra oefenopgaven. Deze kun je als Word-document downloaden door HIER te klikken.