LWEO

Speciaal voor examen 2022

Welke paragrafen niet nodig zijn voor het eindexamen 2022:

Heel lesbrief Crisis
Jong en Oud 4e druk: § 1.1 en § 9.3
Markt en Overheid 4e druk: § 2.2

Wat moet u doen als u de lesbrief Vragers en Aanbieders gebruikt voor het examen 2022 ipv Vervoer.

De lesbrief Vragers en Aanbieders (V&A) bereidt voor op het examen 2023, de lesbrief Vervoer op het examen 2022. Als u de lesbrief V&A voor het examen 2022 gebruikt, moet u op de volgende zaken letten c.q. extra behandelen omdat deze wel in de lesbrief Vervoer staan, maar niet in V&A.

– de afschrijvingskosten van bedrijven.
– het berekenen van de break evenafzet en -omzet. Voor het examen 2023 hoeft dit alleen grafisch, maar voor 2022 ook rekenkundig, met de functies als bijv. TO= 5q en TK = 3q+ 800, die aan elkaar gelijk gesteld moeten worden. Ook de afzet waarbij maximale winst wordt behaald moet rekenkundig, bijv. met de functies MK = 4q en MO = 20.
– in Vervoer (en het examenprogramma 2022) wordt vooral de term moreel wangedrag gebruikt, in V&A (en het examenprogramma 2023) vooral het Engelse synoniem moral hazard.
– het consumenten- en producentensurplus wordt in V&A alleen grafisch behandeld, maar in Vervoer ook rekenkundig (oppervlakte van het surplus berekenen), wat ook moet bij het examen 2022, maar niet meer in 2023.
– in Vervoer wordt ook het werkgevers- en werknemerssurplus behandeld, in V&A niet, omdat dit niet meer hoeft in 2023.
– het algemeen verbindend verklaren van CAO’s wordt in Vervoer genoemd, in V&A niet. (moeten ze wel kennen, komt elders aan bod, maar misschien ook in V&A in een volgende druk).
– in Vervoer wordt het begrip participatiegraad genoemd, in V&A niet. (Hoeft in geen van beide examenprogramma’s).
– in Vervoer worden de prijselasticiteit, de kruislingse prijselasticiteit en de inkomenselasticiteit van de vraag behandeld, conform het examenprogramma 2022. In V&A wordt, conform het examenprogramma 2023, de prijselasticiteit van de vraag behandeld, maar niet de kruislingse elasticiteit (complementaire- en substitutiegoederen moeten ze wel kennen en komen wel aan bod). De inkomenselasticiteit hoeft niet berekend te worden, maar ze moeten het begrip wel kennen in relatie tot soorten goederen (bijvoorbeeld dat een luxe goed inkomenselastisch is omdat de stijging van de vraag groter is dan de stijging van het inkomen).

Er zijn ook zaken die wel in V&A worden behandeld, maar niet in Vervoer:
– progressief, degressief en proportioneel variabele kosten (moeten leerlingen kennen voor examen 2023, niet voor 2022).
– in V&A wordt het begrip risico iets ruimer behandeld en komt het begrip solidariteit aan bod.
– in V&A wordt de arbeidsmarkt uitgebreider behandeld, conform het examenprogramma 2023. Er wordt uitgebreider ingegaan op vaste en flexibele arbeidsrelaties en verschillende oorzaken van werkloosheid (fricties, mismatch, hoge loonkosten, lage vraag, uitkeringen, outsourcing) worden explicieter en uitgebreider besproken. De begrippen arbeidsmarktinstituties, outsourcing en mismatch komen in V&A aan bod, maar in Vervoer niet.

Verschillen Markt & Overheid 5e druk vergeleken met 4e druk

Hoofdstuk 1
Nieuw:
De begrippen progressief variabele kosten en degressief variabele kosten en de leerdoelen
• uitleggen wanneer er sprake is van proportioneel, progressief of degressief variabele kosten.
• het verloop van de marginale kosten aangeven bij proportioneel, progressief of degressief variabele kosten.

Hoofdstuk 2
Vervallen is het begrip privatisering en het leerdoel
• de voordelen en nadelen van privatiseren beschrijven.
De begrippen productinnovatie en procesinnovatie staan nu in hoofdstuk 5.
Vervallen is § 2.2 Privatisering. De context voor de uitleg van monopolie is aangepast.

Hoofdstuk 3
Nieuw:
De begrippen duopolie, sequentieel spel, spelboom, herhaald spel, ultimatum spel en de leerdoelen
• het onderscheid aangeven tussen simultane spelen met één of meerdere evenwichten.
• uitleggen dat er meerdere evenwichten kunnen bestaan waarbij verschillende spelers een voorkeur hebben voor verschillende evenwichten.
• de invloed bepalen van het één keer herhalen van een simultaan spel op de keuzes en mogelijke uitkomst, als er sprake is van een gevangenendilemma.
• de basiselementen van het ultimatum spel weergegeven in een spelboom: spelers, acties, doelstellingen en opbrengsten, waarbij de contexten beperkt blijven tot situaties met twee spelers die eenmalig en sequentieel kiezen en waarbij spelers beschikken over complete informatie.
• de keuzes en uitkomst bepalen in een ultimatum spel.

Hoofdstuk 4
Nieuw:
Het begrip flexwerkers en de leerdoelen
• uitleggen hoe contractvormen van invloed zijn op relatie tussen werkgever en werknemer en hoe dit een positieve / negatieve invloed kan hebben op de welvaart van de betrokkenen.
• voordelen en nadelen van flexwerk noemen.

Hoofdstuk 5
Product- en procesinnovatie is verplaatst van hoofdstuk 2 naar hoofdstuk 5.

Hoofdstuk 7 uit de 4e druk is vervallen.

Wat moet u doen als u de 5e druk gebruikt voor het examen van 2022.

Bij gebruik van de 5e druk voor het examen 2022 moet uit de 4e druk § 2.2 en hoofdstuk 7 worden toegevoegd.
Geschrapt kan worden:
In § 1.4 kan het stukje over progressief en degressief variabele kosten geschrapt worden en de opdrachten 1.13, 1.14, 1.15, 1.18, 1.19, 1.28, 1.29, 1.33 en 1.34 kunnen worden overgeslagen.
In § 3.2 het stukje onder tabel 3.3 t/m opdracht 3.5 kan worden overgeslagen en in § 3.5 de tekst onder opdracht 3.16 t/m opdracht 3.19. Zelftestopdracht 3.45 kan ook geschrapt worden.
§ 4.4 kan worden overgeslagen evenals opdracht 4.35.