LWEO

hoofdstuk 5

hoofdstuk 5

Het beroepsgoederenvervoer over de weg

Aan de hand van het beroepsgoederenvervoer en de arbeidsmarkt voor vrachtwagenchauffeurs komen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt aan bod en wordt uitgelegd waarom de perfecte arbeidsmarkt niet altijd feilloos werkt.

De arbeidsmarkt is het geheel van vraag naar arbeid en aanbod van arbeid. Het aanbod van arbeid wordt gevormd door alle personen die kunnen en willen werken van 15 jaar tot de pensioengerechtigde leeftijd. Dit is de beroepsbevolking. De beroepsbevolking bestaat uit werknemers in loondienst, zelfstandigen en geregistreerde werklozen. De vraag naar arbeid komt van bedrijven en overheidsinstellingen die personeel nodig hebben. Als nog niet in de vraag voorzien is, is er sprake van vacatures. De totale vraag bestaat dus uit werknemers in loondienst, zelfstandigen en vacatures. Het loon waarbij vraag en aanbod van arbeid aan elkaar gelijk zijn, is het evenwichtsloon. Iedereen die tegen dit loon wil werken, kan werken. Er is niemand onvrijwillig werkloos.

De arbeidsmarkt kan worden weergegeven in een grafiek, waarin L het loon en Qa en Qv het aanbod en de vraag naar arbeid weergeven. De vraag- en aanbodfuncties kunnen verschuiven als bij hetzelfde loon het aanbod van arbeid toe- of afneemt of als bij hetzelfde loon de vraag naar arbeid toe- of afneemt. Het aanbod van arbeid kan toenemen als gevolg van immigratie of het verhogen van de AOW-leeftijd, de vraag naar arbeid kan bijvoorbeeld toenemen omdat als gevolg van een toename van de export de productie toeneemt. Er komt dan een nieuw evenwicht tot stand met een lager of hoger loon.

Werknemerssurplus en werkgeverssurplus
In een evenwichtssituatie werken bijvoorbeeld 6 miljoen werknemers tegen een loon van € 30 per uur. Er zijn werkgevers die bereid zijn om meer loon te betalen: zij hebben een voordeel. Hun totale voordeel noemen we het werkgeverssurplus. Ook zijn er werknemers bereid om tegen een lager loon te werken. Zij hebben ook een voordeel. Hun totale voordeel noemen we het werknemerssurplus. Bij het evenwichtsloon is de som van het werknemerssurplus en het werkgeverssurplus maximaal. Het totale voordeel voor werknemers en werkgevers samen is maximaal. Het surplus levert welvaartswinst. Een ander loon zal altijd een verlies aan welvaart opleveren.

grafiek1vervoer2

links

Hoe teken ik een vraaglijn (video 9 min.)
Hoe teken ik een aanbodlijn (video 9 min.)
Vraag, aanbod en marktevenwicht (video 10 min.)

begrippenlijst

Begrippenlijst hoofdstuk 5


— — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — — 

extra oefenopgaven

Extra oefenopgaven (Word)